up: 0,0 dagen


 

 
 
 
 
 

 
 

 
 
 
 


Koekamp-kastanje op weg naar Europese roem
De Koekamp-kastanje gaat Den Haag vertegenwoordigen bij de verkiezing Nederlandse Boom van het Jaar 2018; het is een opvallende, 140 jaar oude en krachtige paardenkastanje met een bijzonder verhaal. De Koekamp-kastanje stond ruim 100 jaar in het Hertenkamp van Staatsbosbeheer. Toen de gemeente ruim 20 jaar geleden de ontsluiting van het Haagse centrum beter en veiliger wilde maken, stond deze boom in de weg. Op zijn plek moest een tunnel komen. Zo’n mooie, grote, oude en gezonde boom kappen was geen optie. Uiteindelijk is hij ruim 60 meter naar rechts verplaatst.

In 24 uur tijd werd de boom met wortel en al op een stalen plaat van 100 vierkante meter verschoven naar zijn nieuwe plekje. Een reus van 22 meter hoog en 40 meter breed met een wortelkluit van 10 bij 10 meter. De boom met kluit was zo zwaar (180.000 kilo) dat hij het Guiness Book of Records heeft gehaald: de zwaarste boom die ooit is verplant.

De kastanje heeft het prima naar zijn zin op zijn nieuwe plekje. Hij staat iets hoger dan eerst waardoor hij nog beter toezicht kan houden op de ontwikkelingen van de stad. Het is een opvallende verschijning met al zijn lage vertakkingen; de littekens uit de Tweede Wereldoorlog. Toen zijn er veel takken afgezaagd voor haardvuur. Maar hij heeft in al die jaren ook veel mooie dingen meegemaakt, zoals een live concert van de Rolling Stones; en vele evenementen en demonstraties op het Malieveld zijn en worden onder zijn toeziend oog gehouden.

De Koekamp-kastanje is nu namens de gemeente Den Haag ingediend bij de jury. Zij kiezen uit alle aanmeldingen één boom per provincie. Deze twaalf genomineerden worden 31 augustus bekendgemaakt. Op 15 oktober wordt de landelijke winnaar bekend gemaakt. Deze boom doet volgend jaar mee aan de Europese Verkiezing Tree of the Year 2019. Meer Informatie: www.deboomvanhetjaar.nl
Dagblad 070 (https://dagblad070.nl/)    18-5-2018


Spiegeltje, spiegeltje aan de wand: dit is de mooiste boom van Brabant
De linde van Sambeek is de mooiste en meest bijzondere boom van Brabant. Dat heeft de Bomenstichting woensdag bekendgemaakt. De linde is de dikste boom en volgens de Bomenstichting misschien ook wel de oudste linde van Nederland. De troeteleik in de middenberm van de A58 bij Ulvenhout en de gerechtslinde van Nuenen completeren de top 3 van meest mooie en bijzondere bomen in onze provincie.

“Onze topbomen worden gekozen op basis van onder meer schoonheid, omvang, soort en hun bijzondere verhaal”, laat de Bomenstichting weten. Belangrijk is ook dat de winnende bomen zichtbaar moeten zijn voor iedereen.

De Sambeekse lindeboom is eigenlijk een boom in een boom."Moeder en dochter, of vader en zoon," zoals Christan Stevens de boom omschrijft. Hij woonde zijn hele leven al vlakbij de lindeboom. "Bij een storm is de kruin eraf geblazen, maar de stam is blijven staan. Daarna is er een zaadje IN de boom gevallen en daaruit, midden in de oude stam dus, is een nieuwe lindeboom gegroeid. De oude stam beschermt nu eigenlijk de boom middenin."

De Bomenstichting introduceerde vorig jaar de ‘Bomen van de Ereklasse’. Daarin krijgen de oudste, mooiste en meest bijzondere bomen van Nederland een plaats. Iedere maand wordt een provinciale top 10 bekendgemaakt. Woensdag was het de beurt aan Brabant.

Dit is de complete Brabantse top 10 (met tussen haakjes het plantjaar):
  1. De linde van Sambeek (1600-1620)
  2. De Troetelboom/snelwegeik van Ulvenhout (1850-1860)
  3. De gerechtslinde van Nuenen (1650)
  4. De Gebodenlinde van Hilvarenbeek (1676)
  5. De Heilige Eik van Den Hout (1700-1750)
  6. De tamme kastanje van natuurgebied Makken bij Vierlingsbeek (1700-1750)
  7. Rode beuk bij kasteel Groot Bijstervelt (1830)
  8. De Heksenboom van Zwarte Kaat in Bladel (1890-1900)
  9. De Weichselboom in Den Bosch (1910-1920)
  10. De ‘Dikke Boom’ van Bergen op Zoom (1868)

Over de leeftijd van de linde van Sambeek doen verschillende verhalen de ronde. Er wordt beweerd dat de boom 1000 of zelfs 1200 jaar oud is, maar waarschijnlijker is het volgens de Bomenstichting dat de linde ergens tussen de 350 en 500 jaar oud is. In de jaren zeventig van de vorige eeuw is de boom met kabels verstevigd.

Dat er goed voor de boom wordt gezorgd in Sambeek blijkt volgens de Bomenstichting wel uit de plannen die er zijn om de straat anders in te richten om de wortels van de boom te ontzien.

Bij de keuze voor de nummer 2 stond de Bomenstichting voor een dilemma. Eigenlijk kiest de stichting in haar verkiezing alleen voor bomen met een redelijke toekomstverwachting. De troetelboom van Ulvenhout is zijn leven echter allerminst zeker. De A58 moet verbreed worden en volgens Rijkswaterstaat kan de boom niet worden behouden.

Hopelijk loopt het ondanks deze donkere wolken boven de troetelboom of snelwegeik van Ulvenhout toch goed af met de boom, aldus de Bomenstichting. "Hij is een baken geworden. Buurtbewoners houden van de boom. En er is zelfs een huwelijksaanzoek bij de eik gedaan."
Omroep Brabant (http://www.omroepbrabant.nl)    12-5-2018


Bomen hebben mogelijk een hartslag die zo langzaam is dat we hem nooit hebben opgemerkt
Bomen lijken misschien bewegingsloos, maar ze zijn actiever dan je denkt. Ze bewegen namelijk ’s nachts hun takken op en neer. Het lijkt erop dat de bomen actief water omhoog pompen – als een soort extreem langzame hartslag.

‘We hebben ontdekt dat de meeste bomen regelmatig een klein beetje van vorm veranderen. Die veranderingen vinden periodiek plaats en gebeuren in de hele boom tegelijkertijd. Zo’n periode duurt korter dan een dag-en-nachtritme. We denken dat het hier gaat om periodieke veranderingen in waterdruk’, zegt András Zlinszky van de Aarhus University in Denemarken, een van de wetenschappers die het recente onderzoek uitvoerde.

In oktober 2017 publiceerden Zlinszky en zijn collega Anders Barfod een artikel waarbij ze met een laser bomen scanden. Normaal gesproken gebruikt men deze laserscantechniek om hoge gebouwen te monitoren. In totaal scanden ze in één nacht 22 soorten bomen. Dat deden ze in een windstille en donkere omgeving, waarbij ze keken of de takken van al die bomen van vorm veranderden.

In zeven soorten bomen bewogen de takken met ongeveer een centimeter omhoog of omlaag. Deze wip-wap-bewegingen waren vooral zichtbaar in magnoliabomen, met een gemiddelde van bijna anderhalve centimeter omhoog of omlaag. De bewegingen herhaalden zich elke drie tot vier uur.

Inmiddels hebben de twee onderzoekers ook een idee van wat die bewegingen kunnen voorstellen. Ze denken dat het aantoont dat bomen een ‘hartslag’ hebben. Bomen zouden actief water omhoog pompen vanaf hun wortels, met extreem langzame hartslagen – zo’n slag duurt dan een paar uur.

Voorheen dacht men dat bomen niet zo actief zijn. In plaats daarvan ging men ervan uit dat bomen simpelweg wachten tot water uit bladeren verdampt. Daardoor ontstaat een tekort aan water in de bladeren, die dan water uit de rest van de boom aantrekken.

‘In de klassieke plantfysiologie ziet men watertransport als een constant iets met enkel verwaarloosbare schommelingen in de tijd. Vooral voor processen in de hele plant en voor processen met een tijdsduur van minder dan een dag ziet men dat zo’, zegt Zlinszky. ‘De huidige modellen verklaren geen schommelingen met perioden korter dan 24 uur.’

Water periodiek omhoog bewegen bespaart mogelijk energie, zegt Zlinszky. ‘Als een boom water een klein stukje omhoog pompt, moet hij alleen de hydrostatische druk van dat specifieke stukje overwinnen, in plaats van de volledige druk die de hoogte van de hele boom veroorzaakt.’ Het is niet duidelijk hoe een boom het voor elkaar zou krijgen om water omhoog te pompen. Zlinszky en Barfod suggereren dat de stam misschien zachtjes het water omhoog knijpt. Daarbij drukt de stam het water omhoog door een zogeheten xylem: een soort holle buis gemaakt van dode cellen.

Volgens Zlinszky en Barfod ondersteunen eerdere bevindingen van andere onderzoekers hun idee. Die ontdekten bijvoorbeeld dat boomstammen in de nacht soms tot wel 0,05 millimeter krimpen.

‘We stellen een tot nog toe compleet onbekend pompmechanisme voor’, zegt Barfod. Het zou kunnen dat levende cellen in het xylem van vorm kunnen veranderen. Daarbij knijpen ze dan het water omhoog. De onderzoekers denken ook dat zogeheten aquaporins, eiwitten voor watertransport in de membranen van cellen, een sleutelrol zouden kunnen spelen in dit proces. Aquaporins staan erom bekend dat ze snelle veranderingen in waterstroom kunnen veroorzaken.

In 2016 toonden Zlinszky en zijn collega’s aan dat berken ’s nachts ‘slapen’. Ze laten hun takken rusten door ze tot wel tien centimeter te laten zakken. Deze bewegingen volgden een dag-en-nachtritme: de takken keerden in de ochtend weer terug naar hun normale posities. De recent ontdekte bewegingen opereren echter op veel kortere tijdsschalen en zijn dus niet onderhevig aan een dag-en-nachtritme.
NewScientist (https://newscientist.nl)    6-5-2018


Bomen hebben het 's nachts hartstikke druk
Dat blijkt uit een nieuw onderzoek waarin de nachtelijke bewegingen van bomen zijn gevolgd.

Een paar jaar geleden deden onderzoekers van de universiteit van Wenen een opmerkelijke ontdekking: bomen ‘slapen’ ’s nachts. Als de nacht valt, laten ze hun takken zakken, om ze in de ochtend weer op te laten veren. “De veranderingen zijn niet heel groot: tot 10 centimeter voor een boom van vijf meter hoog,” zo vertelde onderzoeker Eetu Puttonen toen.

Onderzoekers uit Denemarken en Hongarije hebben het werk van Puttonen en collega’s nu herhaald, maar dan met maar liefst 21 soorten bomen en struiken. De studie onthult ten eerste dat niet alle bomen er zo’n lange slaapcyclus op nahouden als Puttonen en collega’s dachten. Slechts zeven van de 21 bestudeerde soorten bleken een nacht van twaalf uur te maken, die begon met het langzaam laten zakken van de takken en bladeren en eindigde met takken en bladeren die weer netjes in hun ‘startpositie’ zaten. Andere bomen bleken er juist een kortere of langere slaapcyclus op na te houden.

Daarnaast bleken alle bestudeerde soorten gedurende de nacht kleine, periodieke bewegingen te maken. “We detecteerden een nog niet eerder bekende periodieke beweging van tot wel één centimeter in cycli van twee tot zes uur,” vertelt onderzoeker András Zlinszky. “De beweging moet wel verband houden met veranderingen in de waterdruk in de planten en dit betekent in feite dat de boom aan het pompen is.” In andere woorden: de bomen hebben het behoorlijk druk.

Het is een opmerkelijke ontdekking. Tot voor kort werd namelijk aangenomen dat het watertransport wordt aangedreven door licht en een 24-uurscyclus kent. Maar dit onderzoek schetst een heel ander beeld. Dat wordt met name duidelijk als we inzoomen op de magnoliaboom, één van de soorten die de onderzoekers bestudeerden. Deze boom bleek tijdens één nacht wel drie mini-cycli door te maken waarin deze de bladeren en takken liet hangen en weer liet opveren. Het wijst erop dat kortetermijnveranderingen in het watertransport heel normaal zijn.

Volgens de onderzoekers moet vervolgonderzoek uitwijzen welke mechanismen achter dit nachtelijke watertransport schuilgaan en welke rol dit watertransport speelt. Wel is reeds duidelijk dat we het idee dat bomen statische, passieve organismen zijn, moeten laten varen.
Scientas (https://www.scientias.nl)    28-4-2018


Eerste nazaat Anne Frankboom geplant op schoolplein Nutsschool
Kinderen van de Nutsschool aan de Laan van Poot in Den Haag hebben donderdag de eerste nazaat van de Anne Frankboom onthuld. De boom komt voort uit zaden van de kastanjeboom waar Anne Frank tijdens de Tweede Wereldoorlog op uitkeek en over schreef in haar wereldberoemde dagboek. De Haagse school heeft de primeur: dit is de eerste rechtstreekse boom die voortbloeit uit de historische Anne Frankboom.

Leerlingen van de Nutsschool hielden donderdagmiddag een persoonlijke presentatie. Daarin vertelden ze waarom ze het belangrijk vinden dat er een Anne Frankboom bij hun school is geplant.

Anne Frank beschrijft in 'Het Achterhuis' de kastanjeboom die in de achtertuin van de Prinsengracht 263 in Amsterdam stond. De boom bezweek tijdens een zomerstorm in augustus 2010. Vrijwilligers van de stichtingen Elementree en Wereldboom verzamelden en herplantten de kastanjes, die nu zijn uitgegroeid tot flinke bomen.

Anne schrijft op 23 februari 1944 in haar dagboek: 'Wij (Peter en Anne -red) keken alle twee naar de blauwe hemel, de kale kastanjeboom aan wiens takken kleine druppeltjes schitterden, naar de meeuwen en de andere vogels die in hun scheervlucht wel van zilver leken. Dat alles ontroerde en pakte ons alle twee zo, dat we niet meer konden spreken.'

Anne Frank wordt op 4 augustus 1944 gearresteerd op haar onderduikadres. Ze wordt met haar familie door de Duitsers afgevoerd. Haar vader Otto Frank is de enige die na de oorlog uit de Duitse vernietigingskampen terugkeert.
Omroep West (https://www.omroepwest.nl)    24-4-2018


Bomen zijn ook groepsdieren, ze groeien graag samen
In Nederland staat de teller van tiny forests - een stuk grond ter grootte van een tennisveld met 600 inheemse bomen - op twaalf, maar als het aan initiatiefnemer Daan Bleichrodt van het Instituut voor Natuureducatie ligt, zijn dat er binnenkort honderd. Ze zijn niet alleen goed voor de biodiversiteit, een klein bos past volgens hem bijna overal. 'Normaal planten we één boom per twee vierkante meter, nu drie bomen per vierkante meter.' Maar dat werkt wel: 'Ze gaan vechten om licht maar ze werken ook samen. Bomen zijn groepsdieren, ze groeien graag samen. Via het wortelgestel wisselen ze via een schimmelnetwerk voedingsstoffen uit.'

Luister hier naar de volledige podcast.
BNR (https://www.bnr.nl/)    20-4-2018


Boeri zoekt bomen uit voor verticaal bos op Strijp-S
Architect Stefano Boeri was vrijdag in Eindhoven én Sint-Oedenrode om de bomen te bekijken die klaar staan voor zijn Trudo Vertical Forest op Strijp-S.



,,Normaal gaan we altijd stenen uitzoeken, of tegels voor bouwprojecten. Nu staan we hier om levend materiaal uit te zoeken. Heel bijzonder." Zelfs voor de Italiaanse architect Stefano Boeri is het bezoek aan boomkwekerij Gebr. Van den Berk in Sint-Oedenrode geen alledaagse bezigheid. Daar ging hij kijken naar de 135 bomen die in nette rijtjes klaar staan voor wat internationaal de Trudo Vertical Forest heet, waarvan de bouw op Strijp-S na de zomer moet beginnen.

Milaan had de eerste dubbeltoren Bosco Verticale, verticaal bos, maar Boeri heeft inmiddels beboste woongebouwen ontworpen voor onder meer Parijs, Sao Paulo, Nanjing en ook Antwerpen en Utrecht zitten in de pijplijn. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat hij voor Eindhoven een kopie uit de kast heeft getrokken. ,,Nee, voor elke locatie maken we een eigen toren, maar vooral de bomen en planten die we kiezen zijn speciaal geselecteerd. In Eindhoven overheersen rood en zilver, zoals in het logo van de stad."

Normaal werkt Boeri samen met Italiaanse kwekers. Maar in Eindhoven is via Trudo gekozen voor Van den Berk en het Helmondse Du Pré Groenprojecten. Aan de Bestseweg in Sint-Oedenrode staan de 135 bomen al in het gelid, een voor elk sociaal huur appartement. De komende twee jaar kunnen ze hier goed wortelen, zodat ze straks in de plantenbakken aan de gevel van de toren gezet kunnen worden.

Boeri filosofeert tussen de veertien verschillende boomsoorten, zoals hazelaars, perenbomen, krenten en kornoeljes, over zijn groene torens. ,,Veel CO2 wordt in steden geproduceerd. Bomen kunnen 35 tot 40 procent daarvan absorberen, evenals fijnstof en hitte. Daarom moeten we meer bomen en planten terugbrengen in de stad. Het bosco verticale is een manier om het groenoppervlak groter te maken", aldus Boeri. Bovendien leveren ze een bijdrage aan de biodiversiteit. ,,Volkomen onverwacht nestelden in Milaan twintig vogelsoorten die normaal niet voorkomen in de stad. Prachtig toch?" ,,En last but not least, doen bomen ook iets met de psychologie van de mens. Ze verlichten de druk", aldus de architect.

In de rij met bomen ontbreken de typische Italiaanse cipressen, die we zo goed kennen uit Toscane. ,,Maar die heb je in Milaan helemaal niet", zegt Boeri. Hier is gekozen voor vooral inheemse bomen en internationale exemplaren die goed op gevels kunnen groeien. De cipres hoort daar niet bij, die zou volgens Martijn Verberne van Du Pré snel scheef groeien door de wind. Ook geen coniferen want die hebben één diepe wortel en dat is niet zo handig voor de plantenbakken. Wel komen er ook nog 1500 heesters en 4500 vaste planten op de toren te staan.

Kritiek in het NRC dat de bomen in Milaan een armetierig bestaan leiden, verwerpen alle partijen. ,,Misschien dat de journalist in de winter is geweest en niet weet hoe een bos er dan uit ziet: dan verliezen bomen hun blad", zegt Boeri. ,,En dat is ook de bedoeling, we willen juist dat de toren de tijd weergeeft: per dag als de zon opkomt, in de seizoenen met verkleurende of afvallende bladeren en van jaar tot jaar als planten groeien. Die toren moet een levende partner in de stad worden."

Bijzonder aan het Eindhovense gebouw dat aan het Ketelhuisplein moet verrijzen, noemt Boeri de sociale huurwoningen, terwijl het in Milaan om best dure appartementen gaat. ,,We kunnen nu wat goedkoper werken omdat we na Milaan veel geld konden investeren in research", aldus Boeri. Hij bezocht daarna ook nog de locatie waar de toren gebouwd wordt, aan het Ketelhuisplein op Strijp-S.
Eindhovens Dagblad (https://www.ed.nl)    15-4-2018


Deze orkestleider betaalt geen royalties, zijn artiesten zijn bomen
Geen gedonder over royalty’s. De artiesten op het album Talking Trees zijn namelijk allen bomen. Componist van de muziek is Bert Barten, die de trillingen uit de bast van beuken en ceders omzet in muziek. ,,Het is free jazz. Je weet vooraf niet hoe die boom gaat klinken.’’

Zeker, de muzikale kwaliteiten van een beuk zijn geheel anders dan van een ceder. En dan moet je er als componist ook nog rekening mee houden waar op de wereld de boom uit jouw orkest precies in de aarde wortelt. In het warme klimaat van de Italiaanse Dolomieten geeft een bomengroep zulke strakke ritmes af, dat je die volgens Bert Barten beter naar Martin Garrix kunt doorsluizen. Nee, dan heeft Barten het liefst een doodgewone Nederlandse beuk. Die zendt pas fraaie vibraties uit. Rustgevend. Tevreden bijna.

Maar wacht even, waarschuwt de kunstenaar/theatermaker/componist/bomendeejay, we moeten vooral niet denken dat zijn project Talking Trees stamt uit een door hem bij elkaar gefantaseerd sprookjesbos. Noch is hij een bomenknuffelaar die in de omhelzing met een weerbarstige eik diens emoties denkt te kunnen voelen. ,,Niets ten nadele van haar, maar knuffelen is iets voor Prinses Irene’’, zegt Barten. ,,Ik ga wetenschappelijk te werk.’’ Dat doet hij door middel van op de schors geplakte sensoren die de trillingen registreren die de boom van binnenuit uitzendt. Die vibraties ontstaan onder meer door sapstromen in de stam of tijdens het proces van fotosynthese.

Barten gaf al eerder een concert, afgelopen zomer aan de grens van Vlaanderen, niet toevallig in het plaatsje Bergeijk. Live mixte hij daar de vibraties uit het lokale loof aaneen. Nu verschijnt ook een album. Op 13 april ligt Talking Trees in de winkel, het eerste album waarop bomen de artiesten zijn.

Hoe klinkt een diepe zucht van een beuk in de lente? Barten laat het op zijn album in beknopte symfonie van 2 minuut 39 horen. Minimal music is het, in verte te vergelijken met de minimal music van Philip Glass. Zelf zegt Barten over zijn liveoptreden: ,,Het is als free jazz. Je weet vooraf niet hoe die boom gaat klinken. Ik wil in de toekomst live ook met een strijkkwartet gaan werken. Maar ik wil muzikaal wel zo dicht mogelijk bij de boom blijven.’’

De componist, die eerder muziek schreef voor een tv-serie van Natuurmonumenten en in de jaren 80 onderdeel was van de psychedelische rockband Marsh Mellow, ontdekte de muzikale talenten van woudreuzen bij toeval. Dat gebeurde tijdens een boswandeling met een bevriende wetenschapper, die een leugendetector bij zich had. ,, We stelden elkaar allerlei lastige vragen om het leugenalarm te laten afgaan. Tot ik hem vroeg: ‘Kan een boom ook liegen?’. Hij verbond de detector met een boom en inderdaad, de wijzers sloegen uit!’’

De volgende stap was het aansluiten van een soortgelijke meter op een synthesizer. ,,We laadden de data van een dag meten in onze computers en drukten op start. Ik schrok me wild. Dit was muziek! Niemand geloofde het aanvankelijk op de universiteit. Maar ik hoorde echt ambient-achtige klanken.’’

Omdat die zonder bewerking ‘hoogstens in een yogastudio’ bruikbaar zouden zijn, versnelt Barten de trillingen zoals in een time-lapse filmpje. ,,Een boom beweegt maar heel langzaam. Een maand uit een bomenleven levert ongeveer 20 minuten muziek op.’’ Van die maanden maakte Barten korte muziekstukken die toepasselijke titels als Cedar Talking (Pratende ceder) of Fagus in april (Beuk in april) dragen.

Hij hoopt met zijn muziek het bewustzijn over het verdwijnen van het laatste Europese oerbos te verbeteren. Het gebied, op de grens van Polen en Wit-Rusland, wordt door de kap bedreigd. ,,Dat bos is in feite de laatste nulmeting in het wetenschappelijk ecologisch onderzoek. Dat moet blijven bestaan. Ik wil de mensen laten ervaren wat het betekent om in direct contact te staan met de natuur.’’

De eerste gelegenheid om dat contact aan den lijve te ondervinden is op 15 april in het Veluwse bos nabij Radio Kootwijk. Daar geeft Barten met de aanwezige dennen en sparren een tweede concert. ,,Het eerste optreden in Bergeijk was een groot succes. Er stonden 1800 mensen in dat bos! Die luisterden een uur lang in een bijna hypnotische toestand naar de klanken uit de natuur om hen heen. Bij sommigen liepen de tranen over de wangen. Zij hadden echt het gevoel één te zijn met het bos.’’
Algemeen Dagblad (https://www.ad.nl)    11-4-2018


Linde is de grote liefde van Jo (81) uit Enschede
Mensen zoals Jo en Gerard van Wijhe zijn er niet veel. Vanaf het begin dat ze in de Eekenhof in Enschede wonen, hebben ze zich ontfermd over een boom tegenover hun appartement. Je ziet het eraan af: de dikke knoppen staan op springen.

Jo (81) harkt het kleine perkje waarin de linde staat schoon en aan en Gerard (75) klimt op een trapje om hoger met een plank het mos van de bast te krabben. „Als het mos erop blijft zitten gaat het rotten”, legt hij uit.

Juist nu zijn ze aan de slag, omdat het straks gaat regenen. „Heb je een geultje gemaakt?”, vraagt Gerard. Jo wijst met haar hark. Ja, dus. En ze heeft een dijkje daarachter opgeworpen. Zo stroomt het water niet meteen weg. De boom staat in een compleet versteende omgeving. Jo en Gerard hebben de gemeente gevraagd of het perkje niet wat groter kon maar kregen nul op rekest.

Tien jaar geleden zijn ze in dit appartementencomplex aan de rand van Roombeek komen wonen met zijn bijzondere opbouw en balkons. Ze hoorden bij de eerste bewoners. Gerard werkte in de machinekamer van Grolsch. Toen de vuurwerkramp de wijk in vlam zette, waren ze net vertrokken op vakantie.

De boom leek te verpieteren en kreeg klappen van bouwmachines. Gerard sjouwde vanaf het eerste uur met emmers water om de boom te helpen overleven. En dat lukte. „De boom is mijn grote liefde”, zegt Jo. „Na Gerard. Mijn tweede liefde dus eigenlijk”. Ze vertellen dat de boom net wat schaduw werpt op hun balkon. Ze volgen de vogeltjes die er in en uitvliegen.

Jo en Gerard kregen bekendheid als de mensen die de boom redden. Jo vertelt van de man van verderop die hen uitnodigde: „Als jullie straks klaar zijn, trakteer ik jullie op koffie met gebak. Zo’n betrokkenheid vind ik mooi”. En die betrokkenheid reikte verder: ze ruimen ook zwerfvuil om het complex op. „Het moet er voor Pasen een beetje uitzien”, zeggen ze.

Dan roept iemand vanuit de verte ‘Gerard’ en wenkt hem naar zich toe. Er moet iets in het complex hersteld worden. „Hij is van de technische dienst”, legt Jo uit. Ze veegt met de bezem het trottoir schoon en brengt een blauwe vuilniszak vol rommel en mos weg. Ze zegt nog dat ze alle inspanning vanavond wel lichamelijk zal bezuren, maar dat weerhoudt haar niet. Ze heeft het hier naar haar zin. Het is gezellig met alle bewoners die ze kent. De 500 vierkante meter tuin die ze hiervoor hadden, kon ze op een gegeven moment niet meer bolwerken. Nu is het de linde. „Je moet niet achter de geraniums gaan zitten”, zegt ze.

Tubantia (https://www.tubantia.nl)    2-4-2018


Wandelen over bomen
Arboretum Kalmthout heeft er een nieuw avontuurlijk pad bij. Wanden over bomen is een permanente installatie voor elke leeftijd. Het wandelen over bomen is een vijftig meter lang stammenpad uit populier, magnolia, robinia, berk en kerselaar. Een uitdaging voor de hele familie.
De arboretumtuin in Kalmthout is een plek waar ontdekking centraal staat. Zo kom je er te weten welke planten en bomen er leven in de tuin en hoe dat in zijn werk gaat.

"Wandelen over bomen is een vijftig meter lang stammenpad", legt conservator Bram Rammeloo uit. "Het is een avontuurlijk pad voor de hele familie en daagt je uit om eens anders rond je te kijken. Op een hoogte tussen een halve meter en een meter is elke voetstap een bewuste keuze, zorgt elk uitzicht voor een nieuw perspectief en wordt het kind in jou wakker. Ontdekken is spelen en de wereld bekijken vanuit een andere hoogte. Het pad bestaat uit populier, magnolia, robinia, berk en kerselaar en ligt verstopt tussen bodembedekkende bamboe. Het pad is breed genoeg om er met twee mensen naast elkaar te wandelen. Het verhoogde pad zorgt voor een apart gevoel van vrijheid."

Het pad ligt in het verlengde van de uitkijkheuvel en vormt een permanent initiatief. De stammen die gebruikt zijn bij wandelen over bomen, komen uit Arboretum Kalmthout zelf. "Ze zijn afkomstig van enkele oude, zieke of gevaarlijke bomen die afgelopen winter om veiligheidsreden gekapt werden", zegt Inga Verhaert (sp.a), gedeputeerde van de provincie. "Het is de ideale bestemming om de stammen in de tuin te houden en ze niet te verbranden of te verplaatsen. Dit is beter voor het milieu en leuk voor iedereen."

Wandelen over bomen is een concept dat de tuiniers van Arboretum Kalmthout hebben gerealiseerd. Bij slecht weer of vriestemperaturen wordt aangeraden het pad niet te betreden. Kleine kinderen kunnen het pad het best betreden onder begeleiding.

Info: www.arboretumkalmthout.be
Arboretum Kalmthout, Heuvel 8, Kalmthout
Gazet van Antwerpen (https://www.gva.be)    30-3-2018


Fluitende kurkeik is de Europese Boom van het Jaar
Een boom die zijn naam dankt aan het geluid van de ontelbare vogeltjes die op zijn takken zitten, is met meer dan 26 duizend stemmen verkozen tot Europese Boom van het Jaar.

De boom staat sinds 1783 in het Portugese Águas de Moura, ten zuidoosten van Lissabon. De gigantische eik is in zijn hele leven al twintig keer van zijn bast ontdaan voor een bijdrage aan de kurkindustrie. Ook staat de boom in het 'Guinness Book of Records' als grootste kurkeik ter wereld en werd hij in 1988 gekwalificeerd als 'boom van het algemeen belang'.

De verkiezing tot Europese Boom van het Jaar wordt sinds 2011 georganiseerd door de European Partnership Association, een samenwerkingsverband tussen zes Oost-Europese natuurorganisaties. Het doel van de verkiezing is bijzondere bomen in de aandacht zetten en mensen meer betrekken bij de natuur.

Dit jaar stuurden dertien landen een boom in om mee te doen aan de verkiezing. Belangrijk is vooral het verhaal van de boom, niet het uiterlijk of de leeftijd. Achter de Portugese kurkeik eindigden zeven 450 jaar oude iepen in Spanje die, anders dan een miljoen soortgenoten in het land, de iepenziekte overleefden. De derde plaats was voor de 188 jaar oude zomereik in het Russische Belgorod, een Nationaal Natuurmonument waar jaarlijks veel evenementen onder en omheen georganiseerd worden. Vorig jaar won de Poolse eik Jozef, die in de Tweede Wereldoorlog onderdak bood aan een Joodse familie.

Een Nederlandse inzending was er nog niet dit jaar. Daar komt bij de verkiezing van 2019 wellicht verandering in. Sinds deze week kan iedereen, op initiatief van het SBNL Natuurfonds, een boom met een mooi verhaal nomineren voor de titel Nederlandse Boom van het Jaar. De winnaar dingt volgend jaar mee naar de Europese titel.
Trouw (https://www.trouw.nl/)    23-3-2018